Katako-Kombe

algemene informatie
Steun ons

ALGEMENE ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZONE KATAKO-KOMBE.

De sanitaire basisstructuur in Congo is de Zone de santé (ZS) of gezondheidszone; voor Katako Kombe (KK) betekent dat 8.400 km2 (of > 1/4 van België) met 1 Hôpital Général Rural (HGR), 17 centres de santé (CS) en een 30tal postes de santé (PS); 150.000 inwoners waarvan ongeveer 45 % minder dan 15 jaar oud zijn.

De preventieve en curatieve activiteiten hebben in eerste instantie plaats in de Centres de Santé (CS). Elke CS heeft als hoofd een verpleegkundige (VPK), de infirmier titulaire (IT), over het algemeen van vorming A1 of A2; daarnaast werken er meestal VPKen van relatief laag niveau en enkele traditionele vroedvrouwen (accoucheuses traditionelles; AT). Elke CS heeft een Comité de Santé (COSA), vertegenwoordigers van de lokale bevolking die het CS mede beheren en een aantal Relais Communautaires (ReCo), lokale vrijwilligers die ngl hun dynamiek bepaalde eenvoudige taken op zich nemen. Voor de consultaties wordt een forfait (medicatie en labo inbegrepen) toegepast. In de CS wordt aan basisgezondheidszorg gedaan. Alle bevallingen moeten in het hospitaal of een CS doorgaan, ook indien verricht door een AT.
De Postes de Santé (PS) zijn kleinere CS in dorpen die te ver afgelegen zijn van een CS; het niveau is er meestal laag. 

De ZS wordt beheerd vanuit het Bureau Central de Zone de Santé (BCZS). Het hoofd is de Médecin Chef de Zone (MCZ), dokter Adrien Longengo.Verder zijn er drie administratoren (agents gestionnaires; AG), vier verpleegkundigen met veel ervaring; elke CS moet minstens éénmaal per jaar bezocht worden door één van hogervermelde personen. Daarnaast zijn er personen met administratieve (vooral boekhoudkundige) functies, chauffeurs (voor 4×4 en moto’s), en andere eenvoudige taken. De ZS heeft een Comité de Gestion, die maandelijks samenkomt waarin ook leden van de lokale administratie, de kerken en de civiele maatschappij zetelen.

De Equipe cadre de zone (ECZ) zijn een beperkte groep goed opgeleide professionelen die instaan voor de belangrijkste beslissingen van de ZS; zij zijn ook de spreekbuis van de ZS naar het Ministère de la Santé (MiniSan) toe. De MiniSan heeft een provinciale minister en een eigen provinciale directie, de Division Provinciale de la Santé (DPS), die goed gestructureerd is, met capabele mensen, maar weinig middelen krijgt. De samenwerking met hen verloopt heel goed in KK; hierbij pogen we samen het nationaal programma op gebied van basisgezondheidszorg (soins de santé primaire) te implementeren.
In de ECZ zetelen de médecin chef de zone (MCZ), de médecin directeur (MD), de directeur nursing (DN)van het ziekenhuis (ZH), het hoofd van de infirmiers superviseurs (IS), de belangrijkste administrateurs gestionnaires (AG) van het ZH en van de ZS. De ECZ vergadert nagenoeg elke week.

Het Bureau Diocésain des Oeuvres Médicales (BDOM) is een belangrijke instantie in Congo, omdat de verschillende BDOMs heel wat gezondheidsstructuren beheren, wat ook het geval is voor de BDOM Tshumbe (afhankelijk van het bisdom Tshumbe). Deze laatste beheert 11 gezondheidszones in de provincie Sankuru, waaronder de ZS Katako-Kombe. De BDOM Tshumbe is de partner waarmee Memisa haar project uitbouwt in Katako-Kombe. De directrice is zuster Adèle Yenyihadja, die een master in public health heeft behaald aan de ULB. André Omakoko, is er médecin directeur en heeft ook een master in public health, en Henriette Manu is point focal voor het project (vooral de boekhouding). Zij zijn verantwoording schuldig aan Memisa.

Tweemaal per jaar is er Raad van Bestuur (Conseil dadministration, CA) van de ZS. Deze duurt twee dagen en hierin zetelen de leden van de ECZ, de hoofdgeneesheer van de DPS (Médecin Chef de Division; MCD) evenals hoofdgeneesheer, de directrice en de point focal van de BDOM Tshumbe. Het actieplan voor het jaar (plan d’action organisationnel; PAO) wordt bij de eerste vergadering grondig besproken en er worden organisatorische beslissingen genomen, o.m. de benoeming of het ontslag van gezondheidsmedewerkers of administratief personeel; na zes maand heeft een evaluatie van de toestand plaats en wordt het organigram bijgewerkt. Na elke CA volgt een uitvoerig verslag.

Op verzoek van Memisa gaat driemaandelijks een evaluatiebezoek door olv de MCD en de BDOM om het ZH, de ECZ, het BC en de apotheek (ZS en ZH) te evalueren op hun werking, resultaten en opvolging van de eerdere aanbevelingen; zijn deze laatste niet bereikt kunnen sancties volgen, met bv een impact op de premies.

Het project van Memisa wordt jaarlijks geëvalueerd door consulenten van deze ngo (dr Yves Kluyskens gaat elk jaar, al dan niet samen met een expert van het bureau van Memisa in Kinshasa).

Artsen (& tandarts)

  • Adrien Longengo: médecin chef de zone (MCZ), verantwoordelijk voor het beheer van de ZS en hoofd van de ECZ.
  • Marie-Hélène Ndjeka: médecin directeur van het hospitaal, verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van het ZH; is vooral geïnteresseerd in gyneco-obstetrica.
  • Pierre Lowa:médecin traitant.
  • Lambert Nsodi:médecin traitant. 
  • Patrick Okitawato: dentiste et chirurgien bucco-dentaire chirurgie.

Allen zijn afkomstig van de regio, spreken de lokale taal en kennen de lokale gebruiken en cultuur. Allen voeren ook basischirurgie uit.
Vanaf augustus 2019 zal Pius Wonga, volwaardig opgeleide chirurg aan de Universiteit van Lubumbashi, de ploeg vervoegen.

Naast de dokters zijn er een aantal administrateurs généraux (AG), verantwoordelijk voor het administratief en/of logistiek beheer van het ZH en de ZS. In het ZH heeft men nog als belangrijke post de directeur nursing (DN); daarnaast een AG verantwoordelijk voor het financieel beheer en één voor het materiaal.

Voor de ZS is er een AG verantwoordelijk voor het algemeen administratief beheer, één voor het medicatiebeheer en één voor de logistiek.

Elke dienst in het ZH heeft een diensthoofd: chirurgie, interne, materniteit, pediatrie, oftalmologie, radiologie apotheek, sterilisatie, spoed, kinesitherapie, nursing, logistiek, opname, project aids, opvolging tuberculose en lepra, archief, boekhouding, hygiëne. 

 Vanaf augustus 2018 wordt de ploeg aangevuld door een elektromechanische ingenieur, Placide Lufokola, die verantwoordelijk zal zijn voor de gebouwen, water- en energie, vervoersmiddelen, aankoop en onderhoud van het materiaal. Hij zal afhankelijk zijn van de BDOM, maar in KK verblijven en werken.

BELGISCHE NGO’S WERKZAAM IN KATAKO-KOMBE

Sinds 2008 is Memisa de hoofdpartner van het gezondheidsproject in de gezondheidszone Katako-Kombe. Deze ngo, in 1988 gesticht, heeft een zeer ruime ervaring met de organisatie van basisgezondheidszorg in verschillende ontwikkelingslanden en vooral in Congo. Zij kan hierbij bogen op een professionele ploeg in België (Brussel) en in Congo (hoofdzetel in Kinshasa). Het accent ligt op toegang tot gezondheidszorg, vooral voor de meest kansarmen. Hierbij zijn een vermindering van de moeder-en kindersterfte prioriteiten, maar ook andere activiteiten worden gesteund, zoals de uitbouw van basisdiensten in het ziekenhuis, basisgezondheidszorg in de gezondheidscentra, opleiding van de gezondheidswerkers, uitbouw van een mutualiteit, medisch materiaal, vervoermiddelen, rehabilitatie van medische structuren, water en sanitatie, hygiëne… Participatie van de lokale bevolking wordt nagestreefd, evenals de samenwerking met de lokale en nationale autoriteiten op gebied van gezondheidszorg. De projecten worden regelmatig geëvalueerd en bijgestuurd.
Bij Memisa bestaat een initiatief Ziekenhuis voor Ziekenhuis, lokale partnerschappen tussen Belgische en Congolese ziekenhuizen.
Maria Middelares Gent heeft een heel dynamisch jumelageproject met het ziekenhuis in Katako-Kombe.
Voor meer informatie: www.memisa.be.
Artsen Zonder Vakantie-Médecins Sans Vacances (AZV-MSV): sinds 2008 zijn er tweemaal per jaar missies van AZV-MSV, telkens geleid door dr Herman Devriendt. Chirurgie, pediatrie, gyneco-obst., labo, anesthesie. Een deel vh medisch materiaal komt van hen. Hun impact op de capaciteiten vh ziekenhuispersoneel, in het bijzonder de dokters, maar ook op de andere dokters en ziekenhuizen vd regio, is enorm. Sinds 2017 werken Memisa en AZV intensief samen op terrein.
Oftalmo Sankuru: ngo gesticht door drs Dirk Boedts en Herman Burvenich.  Sinds 2012 missies oftalmologie, vooral cataractoperaties. Medewerking met de ngo Light for the World.
Voor haar projecten krijgen Memisa en AZV steun van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking. 

BUITENLANDSE NGO’s actief in KK (meestal geen lange termijnacties):

MSH-Prosani: Amerikaanse ngo met goede connecties met het Global Fund to fight Aids, Tuberculosis and Malaria (Global Fund) waardoor malaria- en aidsdiagnose en behandeling gratis zijn; zij beschikken ook over een belangrijke depôt medicatie in Lodja waar we ons kunnen bevoorraden, wat een zeer belangrijk pluspunt is.
GAVI: internationale privaat-publieke mega-actor die het het nationaal vaccinatieprogramma, (Programme Elargie de Vaccination of PEV) steunt; dit programma werkt zeer vlot in de ZS Katako, zodat kinderen en zwangere vrouwen optimaal gevaccineerd worden.
SANRU: Amerikaanse ngo  die zich bezig houdt met sociale projecten voor aidspatiënten en hun familie.
Unicef: steun aan ondervoedingsprojecten.
Tuberculosis Lepra Mission International (TLMI): Protestantse tegenhanger van Damiaan voor  de aanpak van lepra en tuberculose; diagnose en behandeling gratis, maar nog te weinig efficiënt qua detectie van nieuwe gevallen; hieraan wordt intensief gewerkt.
Association de Santé Familiale (ASF): verantwoordelijk voor de distributie van met insecticide geïmpregneerde muskietennetten ter bescherming (van vooral van kinderen en zwangere vrouwen) tegen malaria. 

CAPACITEITSOPBOUW:

Naast de missies van AZV sponsoren we de vorming van bepaalde van onze Congolese medewerkers. Een VPK van de operatiezaal (Paul) is eind 2017 vertrokken naar Bukavu om gedurende drie jaar een volwaardige opleiding in anesthesie te volgen.
Louise Ondungola, diensthoofd van het laboratorium, heeft drie jaar extra opleiding in labotechnieken in Kinshasa (2015-17).
Placide Lofukola volgt een opleiding als ingenieur elektricien in Kinshasa (einde studies voorzien in 2018). Het is de bedoeling dat hij na zijn studies al wat te maken heeft met elektriciteit in het ZH zou opvolgen. Hij zal ook verantwoordelijk zijn voor de bouwwerken, de aankoop en het onderhoud van het medisch en rollend materiaal.
Jaarlijks verblijven een Congolese vroedvrouw, “Maman Germaine” Kumudidi (diensthoofd van de dienst obstetrica in een belangrijk ZH in Kinshasa), evenals Patrick Onyenga (VPK, diensthoofd van de pediatrische dienst in hetzelfde ZH in Kinshasa) twee à drie maanden in KK voor capaciteitsopbouw in de respectievelijke diensten.

ONZE VRIJWILLIGERS…

Het zou moeilijk zijn een volledige lijst te geven van al wie zich reeds heeft ingezet voor het project. We hebben over de jaren heen kunnen beroep doen op tal van mensen om materiaal te verzamelen,  communicatiematerial op te maken, de communicatie in goede banen te leiden, de website uit te bouwen, allerhande voordrachten en evenementen te organiseren (waaronder onze jaarlijkse BBQ ), enz…
… MAAR TOCH ENKELE NAMEN:                                                                           
Rik Neirynck gaat sinds 2008 jaarlijks naar Katako-Kombe en heeft sindsdien voor de installatie van het elektriciteitsnetwerk aangepast en verbeterd en voor het onderhoud van de medisch apparatuur gezorgd; in 2016 vergezelde hij de ploeg van Energie Assistance voor de installatie van zonne-energie in het ZH; hij startte in 2008 de website en is onze fotograaf ter plaatse; ten slotte selecteerde hij Placide als onze toekomstige verantwoordelijke voor het onderhoud van de infrastructuren in Katako-Kombe (cfr. capaciteitsopbouw).
Marc Hillaert en zijn echtgenote Kristien Bogaert zijn sinds 2005 de bezielers geweest van onze jaarlijkse bbq, hét evenement (waarop telkens nagenoeg 500 mensen aanwezig zijn) tvv het project. Ook Mieke Hamels heeft zich steeds intensief voor deze happening geëngageerd. Kristien heeft jarenlang in Maria Middelares-St Jozef de werkgroep Katako-Kombe geleid, een functie die nu is overgenomen door Katrien Vandaele, die een stevige ploeg vrijwilligers heeft weten te motiveren om aan de verschillende acties deel te nemen. De rol van het informatie- en communicatieteam van Maria Middelares, in het bijzonder Patrick Biliet, Catherine Zenner en Evelyne Soenen, is hierbij essentieel.

FINANCIEEL:

Memisa krijgt geld van Ontwikkelingssamenwerking voor de ZS. Hiervan gaat een aanzienlijk deel naar premies voor het personeel vh ZH en de CS, de BDOM en de Division Provinciale; de rest gaat naar kosten voor vervoersmiddelen, bouwwerken, materiaal, medicatie, verzekeringen. Het grootste deel van de bouwwerken, materiaal, vervoersmiddelen, energie, vormingen, bepaalde premies, vervoer van materiaal enz.. komt van gelden ingezameld via het initiatief Memisa-Ziekenhuis voor Ziekenhuis (die fiscale attesten uitlevert) en de Jan Steyaert Stichting (waarvoor geen fiscaal wordt afgeleverd). Verder krijgt het project van 2016 tot 2021 steun van het Jean-Pierre Goetghebuer Fonds bij de Koning Boudewijn Stichting (KBS).

Contact


OK! Je vraag werd verstuurd
Error! Vul alle velden in
Op zoek naar meer informatie?

Gebruik dit formulier voor al uw vragen of opmerkingen over ons project. We geven u graag een antwoord.

rik.neirynck@scarlet.be
yves.kluyskens@gmail.com